Vùng phát triển

Vùng phát triển cá nhân và mục tiêu giáo dục

Dẫn dắt

Những vùng phát triển cá nhân

Sự phát triển toàn diện của từng cá nhân người trẻ được xem xét ở các khía cạnh sau: thể chất, trí tuệ, tình cảm, xã hội, tâm hồn và cuối cùng là nhân cách được hình thành.
Những vùng phát triển cá nhân thay đổi/phát triển theo các giai đoạn phát triển theo độ tuổi.

Nhu cầu và nguyện vọng với các khía cạnh phát triển cá nhân

Nhu cầu và nguyện vọng của người trẻ không chỉ là những gì người trẻ có thể nói ra.
Sở thích, nhu cầu được thách thức, các nguyện vọng thay đổi và phát triển theo độ tuổi.
Quan sát, nhận thức, và suy xét từ các khía cạnh phát triển cá nhân của từng người trẻ sẽ giúp ích rất nhiều cho huynh trưởng về nhu cầu và nguyện vọng của em đó, từ đó có cơ sở thiết kế, vận hành, hướng dẫn và tham gia các hoạt động Hướng Đạo với các em.

Chú ý

Huynh trưởng cầm đoàn không nên chỉ chú ý đến các vùng phát triển của giai đoạn phát triển tương ứng với độ tuổi của Ngành mình sinh hoạt, mà nên quan tâm rộng hơn.
Có mấy lý do cho lời khuyên trên:
Phát triển của trẻ có thể ‘co giãn’ 1, 2 tuổi, thậm chí 3 tuổi.
Vì lý do nào đó, đoàn sinh cuối ấu lên thiếu sớm, hoặc tuổi đã hết ấu, nhưng không ‘chịu’ lên thiếu, chẳng hạn.
Nhiều mặt phát triển ‘cấu trúc’ diễn tiến từ dậy thì 11-12 tuổi cho đến 16-17 mới tạm chậm hoặc dừng lại.
Giai đoạn từ 11-16 tuổi, nhịp độ phát triển khá không ổn định.
Trẻ nữ có thể nhanh hơn một số mặt ban đầu, nhưng sau đó chững lại; và ngược lại với trẻ nam.

6 vùng phát triển

The six areas

Hình dung 6 vùng phát triển

Giáo dục Hướng đạo hướng đến việc thúc đẩy sự phát triển toàn diện của người trẻ thông qua một chương trình dựa trên giá trị. Điều này đạt được bằng cách tập trung vào sáu lĩnh vực phát triển cá nhân chính, thường được gọi tắt là SPICES. Những lĩnh vực liên kết này tạo nên một khuôn khổ cho các hoạt động và trải nghiệm, giúp mỗi cá nhân trở thành những công dân toàn diện và có trách nhiệm.

Chú ý:

Trong bài này, thuật ngữ “area”, ta sử dụng cả 2 nghĩa tiếng Việt: “vùng” và “lĩnh vực”, tùy theo ngữ cảnh.
Điều đó không làm giảm mà còn tăng tính chất học thuật lẫn thực hành.

Phát triển Xã hội

Social Development

Lĩnh vực này tập trung vào khả năng tương tác với người khác và hoạt động như một phần của đội và cộng đồng rộng lớn hơn của Hướng đạo sinh.
Lĩnh vực này bao gồm:
việc phát triển các kỹ năng giao tiếp và lãnh đạo,
học cách hợp tác, thấu hiểu và tôn trọng người khác từ các hoàn cảnh khác nhau.
Các hoạt động thúc đẩy sự phát triển xã hội bao gồm các thử thách theo đội, các dự án phục vụ cộng đồng và các trại hè quốc tế.

Phát triển Thể chất

Physical Development

Khía cạnh này của Hướng đạo khuyến khích sự trân trọng lối sống lành mạnh, thể lực tốt và hoạt động ngoài trời.
Thông qua các hoạt động như đi bộ đường dài, cắm trại và các môn thể thao khác nhau, Hướng đạo sinh tìm hiểu về khả năng thể chất của mình, tầm quan trọng của dinh dưỡng và cách giữ gìn sức khỏe an toàn.
Mục tiêu là phát triển thói quen vận động thể chất và tinh thần khỏe mạnh suốt đời.

Phát triển Trí tuệ

Intellectual Development

Hướng đạo khuyến khích trẻ em ham học hỏi, học hỏi các kỹ năng mới và tư duy phản biện.
Lĩnh vực này:
không chỉ bao gồm kiến thức học thuật;
nó còn bao gồm các kỹ năng thực hành, giải quyết vấn đề và sáng tạo.
Ví dụ, các loại huy hiệu công nhận khen thưởng khuyến khích Hướng đạo sinh khám phá nhiều môn học và sở thích khác nhau, nuôi dưỡng tình yê

*[Nội dung được rút gọn — xem tài liệu gốc bên dưới]*

Độ tuổi phát triển

Các giai đoạn phát triển của trẻ theo độ tuổi

Phát triển theo độ tuổi

Trẻ em và thanh thiếu niên (tức là người trẻ), sinh ra, lớn lên tức là phát triển, trải qua các thời kỳ thơ ấu, vị thành niên và thanh niên.

Thế nào là một giai đoạn phát triển?

Khi chúng ta quan sát một người trẻ lớn lên, ta thấy có rất nhiều khía cạnh thay đổi, phát triển. Những khía cạnh phát triển này, thể hiện bên ngoài của nó mà ta hay gọi là trạng thái, có thể tạm thời ổn định (nghĩa là không thay đổi nhiều lắm), rồi lại ‘mất ổn định’, thay đổi, thậm chí có vẻ như đột ngột (theo kiểu mới tuần trước còn chưa thấy mà tuần này đã khác hẳn).
Mỗi khoảng thời gian mà trạng thái phát triển tạm ổn định, được gọi là giai đoạn phát triển.
Khoảng thời gian bắt đầu mất ổn định trạng thái phát triển, chính là giao thời, báo hiệu người trẻ sắp chuyển qua trạng thái phát triển mới – giai đoạn phát triển mới. Đây là lúc các bậc phụ huynh ‘điên đầu’ nhất với con em, và các huynh trưởng đơn vị ‘nhức đầu’ nhất với đoàn sinh.

Các giai đoạn trước 7 tuổi

Trẻ trước 7 tuổi chưa có khả năng hợp tác nhóm.
Vì thế áp dụng Hệ thống Đội Nhóm (Team System) của Phương pháp Hướng Đạo với tuổi này là không thực tế.

Các giai đoạn của cuối thời thơ ấu

Giai đoạn này tương ứng với tuổi từ 7/8 đến 10/11.
Có một mức độ thay đổi/phát triển ổn định tương đối.
Phát triển thể chất chậm hơn giai đoạn trước.
Có khả năng suy luận với dữ liệu cụ thể.
Thể hiện trí tò mò mạnh.

Giai đoạn dậy thì

Khoảng giữa 10 và 12 tuổi (trẻ gái sớm hơn, trẻ trai muộn hơn).
Thể chất tăng trưởng rất nhanh.
Từ chối ‘luật lệ’ của tuổi thơ;
Thách thức quyền lực của người lớn.
Bị hấp dẫn bởi ‘xã hội’ nhóm nhỏ.
Có khả năng tạo ra quy tắc mới thông qua đồng thuận;
Dẫn đến khả năng phát triển tự chủ đạo đức;
Và chấp nhận nguyên tắc đạo đức như một cách chia sẻ quyền lợi và trách nhiệm trong một nhóm.

Các giai đoạn vị thành niên

Giai đoạn từ 13-15 tuổi:
Quan tâm học hỏi để trưởng thành về tính dục.
Hình thành bản sắc giới tính.
Phát triển lý luận logic trừu tượng.
Vẫn tiếp tục một số phát triển từ lúc dậy thì cho đến cỡ 16, 17 tuổi mới bắt đầu ổn định.
Từ 11-16 tuổi, sự phát triển người trẻ không ổn định về mặt nhịp độ phát triển:
Nhịp điệu phát triển khác nhau tùy thuộc giới tính (con gái ‘chín’ nhanh hơn);
Nhịp điệu phát triển cũng khác nhau tùy thuộc các yếu tố văn hóa, xã hội.

Giai đoạn thanh niên

Giai đoạn từ 17-20 tuổi:
Quan tâm đến hội nhập xã hội và nghề n

*[Nội dung được rút gọn — xem tài liệu gốc bên dưới]*

Làm việc với người trẻ

Thế nào là làm việc với người trẻ

Làm việc với người trẻ tức là sinh hoạt với người trẻ. Nói cách khác, người lớn làm việc với người trẻ là người lớn - người trẻ cùng nhau hoạt động (giáo dục Hướng Đạo).

Hoạt động giáo dục Hướng đạo

Hoạt động của người trẻ là hoạt động vui chơi.
Các hoạt động vui chơi này tạo cơ hội học tập cho người trẻ.

Điều kiện sinh hoạt

Mọi hoạt động đều cần điều kiện để hoạt động có thể diễn ra.
Nói chung, hoạt động cần phương tiện và môi trường.
Các phương tiện, phương cách, phương pháp áp dụng cho hoạt động của đoàn sinh, về căn bản, đều dựa trên Phương pháp Hướng Đạo.
Môi trường tạo điều kiện cho phương tiện và nuôi dưỡng các hoạt động, chính là Đời sống Đoàn Đội (Group Life).

Mục đích sinh hoạt

Mục đích sinh hoạt của người lớn và mục đích sinh hoạt của người trẻ tất nhiên là khác nhau, nhưng có quan hệ với nhau và cần tương hợp nhau.

Mục đích của người trẻ:
Mục đích của người trẻ là trải nghiệm.
Hoạt động trải nghiệm cần vui thú, cần thách thức, phù hợp với sở thích.
Các yêu cầu này có cơ sở từ nhu cầu và nguyện vọng của người trẻ.
Các nhu cầu và nguyện vọng này thay đổi theo độ tuổi.
Nhu cầu và nguyện vọng của từng em, vừa có thể tương tự các đặc tính chung của các em cùng độ tuổi, vừa có thể có đặc điểm riêng của từng em.
Nhu cầu có thể ‘ổn định’ hơn. Nhưng nguyện vọng lại tăng nhanh, tăng mạnh theo lứa tuổi, nhất là sau khi đã được đáp ứng ‘thỏa mãn’.
Mục đích của người lớn:
Mục đích của huynh trưởng là giáo dục người trẻ:
thành công dân năng động và
cá nhân phát triển toàn diện.
Để đáp ứng mục tiêu giáo dục người trẻ, huynh trưởng cần:
Có hiểu biết về các đặc tính chung theo độ tuổi bằng cách học hỏi từ các khóa huấn luyện, từ tài liệu chính thức.
Với các đặc tính riêng của từng em, trưởng đơn vị cần quan sát, suy đoán và thích nghi bằng các kỹ năng giáo dục, hướng dẫn, …. của một huynh trưởng.

Ghi nhớ

*[Nội dung được rút gọn — xem tài liệu gốc bên dưới]*

Tài liệu đầy đủ

Xem tiếp

Hoạt động giáo dục